ISO 9001 ve ISO 45001 entegrasyonu
Kalite yönetimi ile iş sağlığı ve güvenliğini tek, verimli Entegre Yönetim Sisteminde birleştirmek için pratik rehber.
Kalite ve İSG neden entegre edilir?
Çalışan güvenliği ile ürün ve hizmet kalitesi birbirine bağlıdır. İş kazaları; yaralanmaya, üretim duruşlarına, ekipman hasarına ve iş akışı kesintilerine yol açarak sunulan çıktının kalitesini etkiler. Yetersiz kontrol edilen süreçler de çalışanları tehlikeye atabilir.
ISO 9001 (kalite yönetimi) ve ISO 45001'i (İSG) entegre ederek iki alanı tek çerçevede sistematik biçimde yönetebilirsiniz. Paralel sistemlerin verimsizliği azalır ve çalışanlara güvenliğin kalitenin ayrılmaz parçası olduğu açıkça gösterilir.
İki standart da Üst Düzey Yapıyı (HLS/Ek SL) kullanır; madde numaraları, temel metin ve ortak terimler aynıdır. Bu yapısal uyum, birleşik sistemin uygulanmasını, sürdürülmesini ve denetlenmesini kolaylaştırır.
Ortak gereklilikler (Ek SL)
Aşağıdaki tablo, ISO 9001 ve ISO 45001'in gereklilik maddelerindeki ortak alanları gösterir. Ortak yapının uygun olduğu alanlarda tek süreç seti iki standardı birlikte karşılayabilir.
| Madde | Başlık | Ortak alanlar |
|---|---|---|
| 4 | Kuruluşun bağlamı | İkisi de iç ve dış konuların ve ilgili taraf ihtiyaçlarının belirlenmesini ister. Tek bağlam analizi, kalite konularıyla çalışma koşulları ve yasal çerçeve gibi İSG unsurlarını birlikte ele alabilir. |
| 5 | Liderlik | Üst yönetim hem kaliteye hem çalışan güvenliğine bağlılığını göstermelidir. Entegre politika, kalite hedefleriyle tehlikelerin ortadan kaldırılması ve risklerin azaltılması gibi İSG taahhütlerini birleştirebilir. |
| 6 | Planlama | Risk temelli düşünme hem kalite hem İSG risklerine uygulanır. Kalite ve güvenlik hedefleri ile faaliyet planları tek planlama sürecinde yönetilebilir. |
| 7 | Destek | Kaynaklar, yetkinlik, farkındalık, iletişim ve dokümante bilgi gereklilikleri ortaktır. Eğitim programları kalite becerileriyle güvenlik farkındalığını birlikte ele alabilir. |
| 8 | Operasyon | Operasyonel planlama ve kontrol ortaktır; ISO 9001 ürün ve hizmete özgü kontroller eklerken ISO 45001 tehlikelerin ortadan kaldırılmasını, kontrol hiyerarşisini ve acil durumlara hazırlığı ekler. |
| 9 | Performans değerlendirme | İzleme, ölçme, iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi gereklilikleri uyumludur. Birleşik denetimler kalite ve İSG performansını tek programda değerlendirebilir. |
| 10 | İyileştirme | Ortak düzeltici faaliyet ve sürekli iyileştirme süreci; kalite ve güvenlik alanlarındaki uygunsuzlukları, olayları ve iyileştirme fırsatlarını yönetebilir. |
Temel farklar
Ortak yapıya rağmen her standardın, entegre sistemde ayrıca karşılanması gereken konuya özgü gereklilikleri vardır.
- ISO 9001: Müşteri odaklılık, ürün ve hizmet şartları, tasarım kontrolü. Standart; müşteri ihtiyaçlarının anlaşılmasına, tasarım ve geliştirmenin kontrolüne, tedarikçilerin yönetimine ve müşteri memnuniyetinin izlenmesine odaklanır.
- ISO 45001: Tehlikelerin belirlenmesi, çalışanlara danışma ve katılım, İSG riskleri, acil durumlara hazırlık ve olay incelemesi. Standart; tehlikeleri sistematik biçimde belirleyip riskleri değerlendirerek ve kontroller uygulayarak çalışanları korumaya odaklanır.
ISO 45001'de ISO 9001'de doğrudan karşılığı bulunmayan gereklilikler vardır:
- Kontrol hiyerarşisi — İSG risklerini yönetme sırası: ortadan kaldırma, ikame, mühendislik kontrolleri, idari kontroller ve son olarak kişisel koruyucu donanım (KKD)
- Çalışan katılımı — Yönetici olmayan çalışanlara İSG politikası, hedefler, tehlikelerin belirlenmesi ve kendilerini etkileyen değişikliklerin planlanması konularında danışılmalıdır
- Yüklenicilerin İSG açısından yönetimi — Yüklenici faaliyetlerinin çalışanlarınız için ve sizin faaliyetlerinizin yükleniciler için kabul edilemez riskler oluşturmamasını sağlayan koordinasyon gereklilikleri
- Olay incelemesi — İşyeri olaylarını ve ramak kala durumlarını incelemek, kök nedenleri belirlemek ve tekrarını önleyecek düzeltici faaliyetleri uygulamak için resmî süreç
Entegrasyonun faydaları
ISO 9001 ve ISO 45001'i tek yönetim sisteminde birleştirmek kuruluş genelinde somut avantajlar sağlar:
- Tek denetim zaman ve maliyet kazandırır — Bir entegre denetim programı iki ayrı döngünün yerini alır; denetçi günlerini, hazırlık yükünü ve faaliyet kesintilerini azaltır
- Çalışanlar güvenliği kalitenin parçası olarak görür — Entegrasyon, güvenli çalışmanın kaliteli sonuçlar ürettiği anlayışını güçlendirir ve iki alandaki katılımı artırır
- Yönetime ortak raporlama — Üst yönetim, kuruluş performansının bütününü tek yönetimin gözden geçirmesinde görerek daha bilinçli kararlar alır
- Tutarlı risk yönetimi — Kalite ve İSG için aynı risk yaklaşımının kullanılması boşlukları önler; kaynakların en yüksek risklere yönlendirilmesini sağlar
- Daha az dokümantasyon yükü — Doküman kontrolü, yetkinlik, iletişim, iç tetkik ve düzeltici faaliyet için ortak prosedürler tekrarları kaldırır ve güncellemeyi kolaylaştırır
Entegrasyona başlayın
Kalite ve İSG'yi birleştirmeye hazır mısınız? Entegre Yönetim Sisteminizi planlamak ve uygulamak için aşağıdaki kaynakları kullanın.
- EYS kontrol listesi — ISO 9001 ve ISO 45001 gerekliliklerini tek dokümanda kapsayan madde bazlı kontrol listesi
- EYS şablonları — Entegre politikalar, prosedürler ve formlar için hazır şablonlar
- Entegre yönetim merkezi — Birden fazla ISO standardını yöneten kuruluşlar için rehberler, araçlar ve kaynaklar